- تقریظ استاد عالی قدر دانشمند معظم دکتر احمد مهدوی دامغانی دامت برکاته 1
- پیش گفتار 8
- فصل اول:تامّلی کوتاه در شخصیّت امیرالمومنین علی(ع) 12
- اشاره 12
- مقام امیرالمومنین(ع) در آیات قرآن 17
- شخصیّت امیرالمومنین (ع)در کلام پیامبر(ص) 19
- حدیث غدیر 20
- امام مبین 22
- جایگاه امیرالمومنین(ع) در کلام خود آن حضرت 24
- امیرالمومنین(ع) از دیدگاه اهل سنّت 28
- اشاره 31
- وصیت در لغت و اصطلاح 32
- اشاره 32
- 1- اهمیت وصیت در مسایل مالی از دیدگاه قرآن و نگاه روایات 33
- اشاره 33
- آثار وصیت 34
- 2- وصیت در مسایل اخلاقی از لسان قرآن و عترت: 35
- اشاره 39
- وصیت امیرالمومنین(ع) در کتب احادیث 40
- مخاطبان امیرالمومنین به هنگام وصیت 42
- اشاره 44
- سخنی با قصاص کنندگان 45
- مساله ی ولایت بعد از امیرالمومنین(ع) 45
- جایگاه قتل نفس در اسلام 47
- حقوق بازماندگان مقتول در احکام اسلامی 48
- حکم قتل نفس در احکام اسلام 48
- متن کامل وصیت به همراه ترجمه 51
- آغاز وصیت 53
- اشاره 59
- ذکر و یاد خداوند در کلام امیرالمومنین(ع) 60
- اهمیّت نام خداوند در آغاز کارها 62
- اقرار به شهادتین در ابتدای وصیت 64
- اشاره 70
- قسم اول: پدر مهربان امّت 71
- اشاره 71
- اشاره 72
- قسم دوم: تبین اصول اخلاقی 72
- اشاره 75
- اهمیّت و آثار تقوا در بعضی از آیات قرآن 75
- حقیقت تقوا 75
- 2.معیّت خداوند با متّقین 76
- 4.پرهیزکاری تنها راه نجات 77
- 7.تقوا عامل زدودن گناهان و اصلاح درکارها 78
- 6.آسان شدن کارها در سایه ی تقوا 78
- 8.تقوا عامل پذیرش اعمال 79
- 9.تقوا معیار سنجش انسان ها 79
- 10.بهشت در انتظار متّقین 80
- اهمیّت تقوا در کلام اهل بیت عصمت و طهارت(ع) 80
- راه های کسب تقوا 86
- محاسبه ی نفس 87
- فراز دوم: پایانی سبز در زیر لوای اسلام در کلام امیر کلام(ع) 88
- اشاره 91
- راه دست یابی به حسن عاقبت و مرگ سلیم 91
- 1. زبیر بن عوام 96
- 2. طلحه 98
- اشاره 103
- اشاره 104
- اتّحاد در کلام امیرالمومنین(ع) 104
- اشاره 105
- الف: اتّحاد در فرهنگ دین و کیفیّت آن 105
- اهمیّت اتّحاد از دیدگاه قرآن کریم 105
- مروری کوتاه در تاریخ 109
- سیره ی امیرالمومنین(ع) در تحکیم اتحاد 112
- اشاره 113
- ب: لزوم اصلاح ذات البین 113
- اهمیت اصلاح ذات البین در قرآن کریم 113
- اهمیّت اصلاح ذات البین در کلام معصومین(ع) 117
- تفرقه افکنی علامت بدترین مردم 118
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 120
- اشاره 122
- اشاره 123
- اهمیّت صله رحم در اسلام 123
- 1- اهمیّت صله ی ارحام در بعضی از آیات قرآن 124
- 2- اهمیّت صله ی ارحام در برخی از روایات 125
- الف: آیات 127
- مذمّت قاطع رحم در فرهنگ اسلام 127
- آثار نیک دنیوی و اُخروی صله ی رحم 128
- 1. آسانی در حساب 128
- 2. عمر طولانی 130
- 4. زیادی رزق 131
- 3. اخلاق شایسته 131
- 5. آبادانی شهرها 131
- 1. کوتاهی عمر 132
- 2. مانع استجابت دعا 132
- اشاره 132
- آثار سوء دنیوی و اُخروی قطع رحم 132
- والدین مصداق مهم صله ی رحم 133
- 4. محرومیّت از بوی خوش بهشت 133
- احترام به والدین در بعضی از آیات قرآن 134
- احترام به والدین درروایات خاندان وحی 137
- آثار دنیوی و اُخروی احترام به والدین 138
- 1. موجب نزول رحمت آسمانی 138
- اشاره 138
- 3. یکی از اوصاف شیعیان 139
- 2. سبب بهره مندی از سایه ی عرش الهی 139
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 140
- اشاره 141
- تکریم یتیم از دیدگاه دین 142
- لفظ یتیم در لغت و در اصطلاح 143
- پیشینه ی تکریم ایتام در ادیان آسمانی 144
- منزلت ایتام در قرآن کریم 144
- جایگاه احترام و تکریم ایتام در شماری از روایات عترت طاهرین(ع) 145
- 1. حفظ و سرپرستی ایتام 147
- اشاره 147
- پیش گیری حکیمانه ی دین اسلام از عواقبی تلخ 147
- 2.کیفیت رفتارایتام 148
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 149
- اشاره 152
- مقدمه 153
- عظمت قرآن از کلام قرآن 155
- اهمیّت توجه به قرآن کریم در کلام معصومین(ع) 157
- نقش قرآن در زندگی انسان 161
- آثار اعجاز آمیز قرآن در روح و روان انسان 161
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 163
- اشاره 166
- جایگاه همسایه در اسلام 167
- جایگاه همسایه در قرآن کریم 168
- آثار و عظمت تکریم همسایگان 168
- اشاره 170
- اهمیّت همسایه در بعضی از روایات 170
- حدود همسایگی 170
- دعا نمودن در حق همسایگان 172
- اقسام همسایگان 174
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 178
- اشاره 179
- مقدمه 180
- عظمت حج وکعبه ی معظّمه در کلام وحی 182
- 1- عظمت حج 182
- 2- عظمت کعبه معظّمه و بیت الله الحرام 183
- 3- پیامبران الهی خادمان کعبه 184
- 4- حرمت کعبه ی معظّمه 185
- 5- اولین و مهم ترین مکان عبادت 186
- 6- کعبه ی معظّمه محور هدایت 186
- اشاره 187
- حج وعظمت کعبه در کلام عترت(ع) 187
- الف: مُهر کفر بر پیشانی تارک حج 187
- ب: حج از ارکان مهم اسلام 188
- ج: حج و توصیف کعبه در کلام امیرالمومنین(ع) 190
- آثار و برکات حج 192
- الف: مغفرت و آمرزش گناهان 192
- محل نزول برکات 194
- عظمت حج در ادعیه ی ماه مبارک رمضان 195
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 197
- اشاره 200
- اهمیّت نماز 201
- تاکید بر نماز در بعضی از آیات قرآن 202
- نماز در سیره و بعضی از کلمات معصومین(ع) 203
- نمازبرای تعظیم پروردگار 205
- اهمیت نماز اول وقت 207
- برخی از آثار نماز در کلام عترت(ع) 208
- مهم ترین آثار 208
- اشاره 208
- نماز عامل کبرزدایی 210
- آثار ترک و سبک شمردن نماز 211
- کفر تارک الصلاه 212
- محرومیت از شفاعت 213
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 214
- اشاره 217
- اهمیت زکات در اسلام 218
- واژه ی «زکات» در لغت و اصطلاح 219
- علت وجوب زکات در احکام اسلام 220
- جایگاه زکات در کلام وحی 222
- زکات در آیینه ی احادیث 223
- 1- فرو نشاندن غضب پروردگار 227
- آثار و برکات پرداخت زکات 227
- 2 - افزایش مال 228
- 3 - زیادی روزی 229
- نتیجه ی ترک زکات 230
- اشاره 236
- واژه ی «رمضان» در لغت 237
- واژه ی «برکت» و «مبارک» در لسان وحی 238
- معرفت مقام و عظمت ماه مبارک رمضان 240
- جایگاه و عظمت ماه صیام در کلام رسول الله (ص) 241
- حکمت وجوب روزه در قرآن کریم 243
- حکمت وجوب روزه از لسان کوثر قرآن فاطمه ی زهرا(س) 244
- الف: وجود مبارک پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) و اجر مجاهدین مخلص 245
- اشاره 245
- آثار مادی و معنوی صوم 245
- اشاره 251
- اهمیّت و جایگاه فقرا و مساکین در فرهنگ اسلامی 252
- اهمیّت کمک به نیازمندان در برخی از آیات قرآن کریم 253
- تفاوت میان فقیر و مسکین 253
- کیفیت انفاق از نگاه قرآن 256
- آثار انفاق در برخی از آیات الهیّه ی قرآن کریم 256
- آثار انفاق در برخی از احادیث 258
- هدف از انفاق به فقرا و مساکین در فرهنگ اسلام 261
- انفاق کنندگان نمونه 263
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 263
- اشاره 268
- اهمیّت جهاد از منظر دین مبین اسلام 269
- اهمیت جهاد در کلام عترت طاهرین(ع) 271
- الف: جهاد ابتدایی 273
- اشاره 273
- اقسام جهاد 273
- ب: جهاد دفاعی 274
- ج: جهاد با نفس 275
- جهاد اکبر 276
- فضیلت مجاهد از منظر قرآن و عترت(ع) 278
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 279
- اشاره 283
- مقدمه 284
- اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در قرآن مجید 286
- اشاره 286
- 1. آیات سوره ی انسان 287
- 2- آیه ی مبارکه تطهیر 290
- شان نزول 302
- اشاره 302
- 4- آیه ی مبارکه ی مودّت 302
- ذوی القربی 304
- الف: حدیث شریف ثقلین 306
- نگاهی به دو روایت 306
- ب: حدیث شریف سفینه 308
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 309
- اشاره 314
- بدعت در لغت و اصطلاح 316
- بدعت در برخی روایات 318
- ظهور بدعت در جامعه ی اسلامی 319
- بدعت و آثار سوء آن 321
- واژه ی صحابه در لغت و اصطلاح 322
- بدعت عامل پایمال شدن سنت ها 322
- جامعه در زمان پیامبر(ع) 324
- مقصود از صحابه در کلام پیامبر اکرم(ص) وامیرالمومنین(ع) 329
- اشاره 332
- مقدمه 333
- جایگاه و اهمیّت زنان در قرآن کریم 334
- اشاره 334
- 2 - آفرینش روح در بعضی از آیات 335
- ابعاد معنوی زن 338
- جایگاه زن در احادیث 340
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 342
- اشاره 344
- تکلّم از ویژگی های انسان 345
- الف: دستور الهی 349
- اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر 349
- اشاره 349
- ب: از ویژگی های رسول اکرم6 350
- جایگاه امر به معروف و نهی از منکر 352
- اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر در روایات 353
- مراتب امر به معروف و نهی از منکر 355
- اشاره 355
- مرتبه ی اول آغاز از خویشتن 356
- مرتبه ی سوم خویشاوندان 357
- مرتبه ی دوم خانواده 357
- مذمت ترک امر به معروف و نهی از منکر 358
- مرتبه ی چهارم عموم مردم 358
- 1- وظیفه ی همگانی 359
- اشاره 359
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 359
- اشاره 360
- رابطه ی میان ترک امر به معروف و نهی از منکر و تسلط اشرار 360
- 2 - انذار حضرت در ترک آن 360
- 3 - سِرّ عدم استجابت دعا 360
- اشاره 363
- مقدمه 364
- واژه شناسی 366
- اهمیّت تعاون در بعضی از آیات قرآن کریم 369
- نهی از تکبر و فخر فروشی 371
- تعاون یک ضرورت اجتماعی 372
- 2.حق واجب 374
- اشاره 374
- 1.حیات پرخیر 374
- تعاون و همکاری در روایات عترت طاهرین(ع) 374
- 3.آداب اجتماعی 375
- 4.امنیّت در آخرت 375
- 5.خیانت کار به خدا و رسول او 376
- آثار قهر و آشتی در آیینه ی روایات 377
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 378
- پایانی رستگارانه 380
1- کافی ج 4 ص 271 حدیث 4، من لا یحضره الفقیه ج 2 ص 243 حدیث 2307، وسائل الشیعه ج 11 ص 21 حدیث 14142
2- سوره ی آل عمران آیه ی 96 .
3- سوره ی بقره آیه ی 125.
جهان معرفی نموده و می فرماید: (وَ هُدًی لِلْعَالَمِینَ) (1)
و هم چنین در آیه ی دیگر فرموده است:
(فِیهِ آیاتٌ بَینَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِیمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ کَانَ آمِناً)(2)
در آن کعبه نشانه های روشن (از جمله) مقام ابراهیم است، و هر کس داخل آن خانه ی خدا شود در امان خواهد بود.
مشاهده ی آیات حق، و رسیدن به امنیّت و وصول به مقام ابراهیم7، به دخول در آن حرم و زیارت آن بیت شریف محقق خواهد شد.
حج وعظمت کعبه در کلام عترت(ع)
اشاره
همان گونه که گفته شد، حج دارای اسرار فراوانی است، به همین علت روایات بسیاری در اهمیّت و ویژ گی های آن از طرف عترت طاهرین: وارد شده که به برخی از آن ها اشاره می شود.
الف: مُهر کفر بر پیشانی تارک حج
رسول اکرم6 در وصیت به امیرالمومنین7 فرمودند:
یا عَلِی! کَفَرَ بِاللهِ الْعَظِیمِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّهِ عَشَرَهٌ....وَ مَنْ وَجَدَ سَعَهً فَمَاتَ وَ لَمْ یحُجَّ، یا عَلِی تَارِکُ الْحَجِّ وَ هُوَ مُسْتَطِیعٌ کَافِرٌ، یقُولُ اللهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی:
(وَ لِله عَلَی الناسِ حِجُّ الْبَیتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَیهِ سَبِیلًا وَ مَنْ کَفَرَ فَإِنَّ الله غَنِی عَنِ الْعالَمِینَ)(3)