- تقریظ استاد عالی قدر دانشمند معظم دکتر احمد مهدوی دامغانی دامت برکاته 1
- پیش گفتار 8
- فصل اول:تامّلی کوتاه در شخصیّت امیرالمومنین علی(ع) 12
- اشاره 12
- مقام امیرالمومنین(ع) در آیات قرآن 17
- شخصیّت امیرالمومنین (ع)در کلام پیامبر(ص) 19
- حدیث غدیر 20
- امام مبین 22
- جایگاه امیرالمومنین(ع) در کلام خود آن حضرت 24
- امیرالمومنین(ع) از دیدگاه اهل سنّت 28
- اشاره 31
- وصیت در لغت و اصطلاح 32
- اشاره 32
- 1- اهمیت وصیت در مسایل مالی از دیدگاه قرآن و نگاه روایات 33
- اشاره 33
- آثار وصیت 34
- 2- وصیت در مسایل اخلاقی از لسان قرآن و عترت: 35
- اشاره 39
- وصیت امیرالمومنین(ع) در کتب احادیث 40
- مخاطبان امیرالمومنین به هنگام وصیت 42
- اشاره 44
- سخنی با قصاص کنندگان 45
- مساله ی ولایت بعد از امیرالمومنین(ع) 45
- جایگاه قتل نفس در اسلام 47
- حکم قتل نفس در احکام اسلام 48
- حقوق بازماندگان مقتول در احکام اسلامی 48
- متن کامل وصیت به همراه ترجمه 51
- آغاز وصیت 53
- اشاره 59
- ذکر و یاد خداوند در کلام امیرالمومنین(ع) 60
- اهمیّت نام خداوند در آغاز کارها 62
- اقرار به شهادتین در ابتدای وصیت 64
- اشاره 70
- قسم اول: پدر مهربان امّت 71
- اشاره 71
- اشاره 72
- قسم دوم: تبین اصول اخلاقی 72
- اهمیّت و آثار تقوا در بعضی از آیات قرآن 75
- اشاره 75
- حقیقت تقوا 75
- 2.معیّت خداوند با متّقین 76
- 4.پرهیزکاری تنها راه نجات 77
- 7.تقوا عامل زدودن گناهان و اصلاح درکارها 78
- 6.آسان شدن کارها در سایه ی تقوا 78
- 8.تقوا عامل پذیرش اعمال 79
- 9.تقوا معیار سنجش انسان ها 79
- 10.بهشت در انتظار متّقین 80
- اهمیّت تقوا در کلام اهل بیت عصمت و طهارت(ع) 80
- راه های کسب تقوا 86
- محاسبه ی نفس 87
- فراز دوم: پایانی سبز در زیر لوای اسلام در کلام امیر کلام(ع) 88
- راه دست یابی به حسن عاقبت و مرگ سلیم 91
- اشاره 91
- 1. زبیر بن عوام 96
- 2. طلحه 98
- اشاره 103
- اتّحاد در کلام امیرالمومنین(ع) 104
- اشاره 104
- اشاره 105
- اهمیّت اتّحاد از دیدگاه قرآن کریم 105
- الف: اتّحاد در فرهنگ دین و کیفیّت آن 105
- مروری کوتاه در تاریخ 109
- سیره ی امیرالمومنین(ع) در تحکیم اتحاد 112
- اشاره 113
- اهمیت اصلاح ذات البین در قرآن کریم 113
- ب: لزوم اصلاح ذات البین 113
- اهمیّت اصلاح ذات البین در کلام معصومین(ع) 117
- تفرقه افکنی علامت بدترین مردم 118
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 120
- اشاره 122
- اشاره 123
- اهمیّت صله رحم در اسلام 123
- 1- اهمیّت صله ی ارحام در بعضی از آیات قرآن 124
- 2- اهمیّت صله ی ارحام در برخی از روایات 125
- الف: آیات 127
- مذمّت قاطع رحم در فرهنگ اسلام 127
- آثار نیک دنیوی و اُخروی صله ی رحم 128
- 1. آسانی در حساب 128
- 2. عمر طولانی 130
- 4. زیادی رزق 131
- 5. آبادانی شهرها 131
- 3. اخلاق شایسته 131
- 1. کوتاهی عمر 132
- اشاره 132
- آثار سوء دنیوی و اُخروی قطع رحم 132
- 2. مانع استجابت دعا 132
- والدین مصداق مهم صله ی رحم 133
- 4. محرومیّت از بوی خوش بهشت 133
- احترام به والدین در بعضی از آیات قرآن 134
- احترام به والدین درروایات خاندان وحی 137
- 1. موجب نزول رحمت آسمانی 138
- آثار دنیوی و اُخروی احترام به والدین 138
- اشاره 138
- 2. سبب بهره مندی از سایه ی عرش الهی 139
- 3. یکی از اوصاف شیعیان 139
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 140
- اشاره 141
- تکریم یتیم از دیدگاه دین 142
- لفظ یتیم در لغت و در اصطلاح 143
- پیشینه ی تکریم ایتام در ادیان آسمانی 144
- منزلت ایتام در قرآن کریم 144
- جایگاه احترام و تکریم ایتام در شماری از روایات عترت طاهرین(ع) 145
- 1. حفظ و سرپرستی ایتام 147
- اشاره 147
- پیش گیری حکیمانه ی دین اسلام از عواقبی تلخ 147
- 2.کیفیت رفتارایتام 148
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 149
- اشاره 152
- مقدمه 153
- عظمت قرآن از کلام قرآن 155
- اهمیّت توجه به قرآن کریم در کلام معصومین(ع) 157
- نقش قرآن در زندگی انسان 161
- آثار اعجاز آمیز قرآن در روح و روان انسان 161
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 163
- اشاره 166
- جایگاه همسایه در اسلام 167
- آثار و عظمت تکریم همسایگان 168
- جایگاه همسایه در قرآن کریم 168
- اهمیّت همسایه در بعضی از روایات 170
- اشاره 170
- حدود همسایگی 170
- دعا نمودن در حق همسایگان 172
- اقسام همسایگان 174
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 178
- اشاره 179
- مقدمه 180
- عظمت حج وکعبه ی معظّمه در کلام وحی 182
- 1- عظمت حج 182
- 2- عظمت کعبه معظّمه و بیت الله الحرام 183
- 3- پیامبران الهی خادمان کعبه 184
- 4- حرمت کعبه ی معظّمه 185
- 5- اولین و مهم ترین مکان عبادت 186
- 6- کعبه ی معظّمه محور هدایت 186
- حج وعظمت کعبه در کلام عترت(ع) 187
- الف: مُهر کفر بر پیشانی تارک حج 187
- اشاره 187
- ب: حج از ارکان مهم اسلام 188
- ج: حج و توصیف کعبه در کلام امیرالمومنین(ع) 190
- الف: مغفرت و آمرزش گناهان 192
- آثار و برکات حج 192
- محل نزول برکات 194
- عظمت حج در ادعیه ی ماه مبارک رمضان 195
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 197
- اشاره 200
- اهمیّت نماز 201
- تاکید بر نماز در بعضی از آیات قرآن 202
- نماز در سیره و بعضی از کلمات معصومین(ع) 203
- نمازبرای تعظیم پروردگار 205
- اهمیت نماز اول وقت 207
- برخی از آثار نماز در کلام عترت(ع) 208
- مهم ترین آثار 208
- اشاره 208
- نماز عامل کبرزدایی 210
- آثار ترک و سبک شمردن نماز 211
- کفر تارک الصلاه 212
- محرومیت از شفاعت 213
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 214
- اشاره 217
- اهمیت زکات در اسلام 218
- واژه ی «زکات» در لغت و اصطلاح 219
- علت وجوب زکات در احکام اسلام 220
- جایگاه زکات در کلام وحی 222
- زکات در آیینه ی احادیث 223
- 1- فرو نشاندن غضب پروردگار 227
- آثار و برکات پرداخت زکات 227
- 2 - افزایش مال 228
- 3 - زیادی روزی 229
- نتیجه ی ترک زکات 230
- اشاره 236
- واژه ی «رمضان» در لغت 237
- واژه ی «برکت» و «مبارک» در لسان وحی 238
- معرفت مقام و عظمت ماه مبارک رمضان 240
- جایگاه و عظمت ماه صیام در کلام رسول الله (ص) 241
- حکمت وجوب روزه در قرآن کریم 243
- حکمت وجوب روزه از لسان کوثر قرآن فاطمه ی زهرا(س) 244
- الف: وجود مبارک پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) و اجر مجاهدین مخلص 245
- اشاره 245
- آثار مادی و معنوی صوم 245
- اشاره 251
- اهمیّت و جایگاه فقرا و مساکین در فرهنگ اسلامی 252
- اهمیّت کمک به نیازمندان در برخی از آیات قرآن کریم 253
- تفاوت میان فقیر و مسکین 253
- کیفیت انفاق از نگاه قرآن 256
- آثار انفاق در برخی از آیات الهیّه ی قرآن کریم 256
- آثار انفاق در برخی از احادیث 258
- هدف از انفاق به فقرا و مساکین در فرهنگ اسلام 261
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 263
- انفاق کنندگان نمونه 263
- اشاره 268
- اهمیّت جهاد از منظر دین مبین اسلام 269
- اهمیت جهاد در کلام عترت طاهرین(ع) 271
- اشاره 273
- اقسام جهاد 273
- الف: جهاد ابتدایی 273
- ب: جهاد دفاعی 274
- ج: جهاد با نفس 275
- جهاد اکبر 276
- فضیلت مجاهد از منظر قرآن و عترت(ع) 278
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 279
- اشاره 283
- مقدمه 284
- اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در قرآن مجید 286
- اشاره 286
- 1. آیات سوره ی انسان 287
- 2- آیه ی مبارکه تطهیر 290
- شان نزول 302
- اشاره 302
- 4- آیه ی مبارکه ی مودّت 302
- ذوی القربی 304
- الف: حدیث شریف ثقلین 306
- نگاهی به دو روایت 306
- ب: حدیث شریف سفینه 308
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 309
- اشاره 314
- بدعت در لغت و اصطلاح 316
- بدعت در برخی روایات 318
- ظهور بدعت در جامعه ی اسلامی 319
- بدعت و آثار سوء آن 321
- بدعت عامل پایمال شدن سنت ها 322
- واژه ی صحابه در لغت و اصطلاح 322
- جامعه در زمان پیامبر(ع) 324
- مقصود از صحابه در کلام پیامبر اکرم(ص) وامیرالمومنین(ع) 329
- اشاره 332
- مقدمه 333
- اشاره 334
- جایگاه و اهمیّت زنان در قرآن کریم 334
- 2 - آفرینش روح در بعضی از آیات 335
- ابعاد معنوی زن 338
- جایگاه زن در احادیث 340
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 342
- اشاره 344
- تکلّم از ویژگی های انسان 345
- الف: دستور الهی 349
- اشاره 349
- اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر 349
- ب: از ویژگی های رسول اکرم6 350
- جایگاه امر به معروف و نهی از منکر 352
- اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر در روایات 353
- مراتب امر به معروف و نهی از منکر 355
- اشاره 355
- مرتبه ی اول آغاز از خویشتن 356
- مرتبه ی سوم خویشاوندان 357
- مرتبه ی دوم خانواده 357
- مذمت ترک امر به معروف و نهی از منکر 358
- مرتبه ی چهارم عموم مردم 358
- اشاره 359
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 359
- 1- وظیفه ی همگانی 359
- اشاره 360
- رابطه ی میان ترک امر به معروف و نهی از منکر و تسلط اشرار 360
- 2 - انذار حضرت در ترک آن 360
- 3 - سِرّ عدم استجابت دعا 360
- اشاره 363
- مقدمه 364
- واژه شناسی 366
- اهمیّت تعاون در بعضی از آیات قرآن کریم 369
- نهی از تکبر و فخر فروشی 371
- تعاون یک ضرورت اجتماعی 372
- 2.حق واجب 374
- اشاره 374
- 1.حیات پرخیر 374
- تعاون و همکاری در روایات عترت طاهرین(ع) 374
- 3.آداب اجتماعی 375
- 4.امنیّت در آخرت 375
- 5.خیانت کار به خدا و رسول او 376
- آثار قهر و آشتی در آیینه ی روایات 377
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 378
- پایانی رستگارانه 380
1- سوره ی شوری آیه ی 24.
2- سوره ی شوری، آیه ی 25.
3- مجمع البیان، ج 9، ص 29.
گفت وگوست، شایسته است در این باره نیز به رسول گرامی اسلام6 مراجعه نماییم، و او را در روشن نمودن شبهات، داور و حَکَمْ قرار دهیم که خداوند متعال می فرماید:
(فَلاَ وَ رَبِّکَ لاَ یؤْمِنُونَ حَتَّی یحَکِّمُوکَ فیمَا شَجَرَ بَینَهُمْ ثُمَّ لاَ یجِدُوا فی أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَیتَ وَ یسَلِّمُوا تَسْلیماً)(1)
ولی چنین نیست، به پروردگارت قَسَم که ایمان نمی آورند مگر آن که تو را در مورد آنچه میان آنان مایه ی اختلاف است داور گردانند، سپس از حکمی که کرده ای در دل های شان احساس ناراحتی (و تردید) نکنند، و کاملاً سرِ تسلیم فرود آورند.
پیامبر گرامی اسلام6 مقصود از ذوی القربی را بیان فرمودند، و مراد آن را توضیح داده و مصداق آن را نیز معیّن نموده است که توضیح آن در احادیث شیعه و سنی(2) آمده است، طبق این روایات، ذوی القربی فقط اهل بیت عصمت و طهارت پیامبر گرامی اسلام6 هستند.
ابن عباس می گوید: هنگامی که آیه ی کریمه ی مودّت نازل گردید، از رسول خدا6 پرسیدند: مقصود شما از ذوی القربی و خویشاوندان - که محبّت و مودّت آنان بر ما فرض و واجب است - چه کسانی هستند؟
پیامبر خدا6 فرمود:
عَلِی وَ فَاطِمَهَ وَ ابْنَاهُمَا؛ (3)