- تقریظ استاد عالی قدر دانشمند معظم دکتر احمد مهدوی دامغانی دامت برکاته 1
- پیش گفتار 8
- فصل اول:تامّلی کوتاه در شخصیّت امیرالمومنین علی(ع) 12
- اشاره 12
- مقام امیرالمومنین(ع) در آیات قرآن 17
- شخصیّت امیرالمومنین (ع)در کلام پیامبر(ص) 19
- حدیث غدیر 20
- امام مبین 22
- جایگاه امیرالمومنین(ع) در کلام خود آن حضرت 24
- امیرالمومنین(ع) از دیدگاه اهل سنّت 28
- اشاره 31
- وصیت در لغت و اصطلاح 32
- اشاره 32
- اشاره 33
- 1- اهمیت وصیت در مسایل مالی از دیدگاه قرآن و نگاه روایات 33
- آثار وصیت 34
- 2- وصیت در مسایل اخلاقی از لسان قرآن و عترت: 35
- اشاره 39
- وصیت امیرالمومنین(ع) در کتب احادیث 40
- مخاطبان امیرالمومنین به هنگام وصیت 42
- اشاره 44
- سخنی با قصاص کنندگان 45
- مساله ی ولایت بعد از امیرالمومنین(ع) 45
- جایگاه قتل نفس در اسلام 47
- حکم قتل نفس در احکام اسلام 48
- حقوق بازماندگان مقتول در احکام اسلامی 48
- متن کامل وصیت به همراه ترجمه 51
- آغاز وصیت 53
- اشاره 59
- ذکر و یاد خداوند در کلام امیرالمومنین(ع) 60
- اهمیّت نام خداوند در آغاز کارها 62
- اقرار به شهادتین در ابتدای وصیت 64
- اشاره 70
- قسم اول: پدر مهربان امّت 71
- اشاره 71
- اشاره 72
- قسم دوم: تبین اصول اخلاقی 72
- اهمیّت و آثار تقوا در بعضی از آیات قرآن 75
- اشاره 75
- حقیقت تقوا 75
- 2.معیّت خداوند با متّقین 76
- 4.پرهیزکاری تنها راه نجات 77
- 6.آسان شدن کارها در سایه ی تقوا 78
- 7.تقوا عامل زدودن گناهان و اصلاح درکارها 78
- 8.تقوا عامل پذیرش اعمال 79
- 9.تقوا معیار سنجش انسان ها 79
- 10.بهشت در انتظار متّقین 80
- اهمیّت تقوا در کلام اهل بیت عصمت و طهارت(ع) 80
- راه های کسب تقوا 86
- محاسبه ی نفس 87
- فراز دوم: پایانی سبز در زیر لوای اسلام در کلام امیر کلام(ع) 88
- راه دست یابی به حسن عاقبت و مرگ سلیم 91
- اشاره 91
- 1. زبیر بن عوام 96
- 2. طلحه 98
- اشاره 103
- اشاره 104
- اتّحاد در کلام امیرالمومنین(ع) 104
- اهمیّت اتّحاد از دیدگاه قرآن کریم 105
- اشاره 105
- الف: اتّحاد در فرهنگ دین و کیفیّت آن 105
- مروری کوتاه در تاریخ 109
- سیره ی امیرالمومنین(ع) در تحکیم اتحاد 112
- اشاره 113
- اهمیت اصلاح ذات البین در قرآن کریم 113
- ب: لزوم اصلاح ذات البین 113
- اهمیّت اصلاح ذات البین در کلام معصومین(ع) 117
- تفرقه افکنی علامت بدترین مردم 118
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 120
- اشاره 122
- اشاره 123
- اهمیّت صله رحم در اسلام 123
- 1- اهمیّت صله ی ارحام در بعضی از آیات قرآن 124
- 2- اهمیّت صله ی ارحام در برخی از روایات 125
- الف: آیات 127
- مذمّت قاطع رحم در فرهنگ اسلام 127
- 1. آسانی در حساب 128
- آثار نیک دنیوی و اُخروی صله ی رحم 128
- 2. عمر طولانی 130
- 4. زیادی رزق 131
- 5. آبادانی شهرها 131
- 3. اخلاق شایسته 131
- اشاره 132
- 2. مانع استجابت دعا 132
- 1. کوتاهی عمر 132
- آثار سوء دنیوی و اُخروی قطع رحم 132
- والدین مصداق مهم صله ی رحم 133
- 4. محرومیّت از بوی خوش بهشت 133
- احترام به والدین در بعضی از آیات قرآن 134
- احترام به والدین درروایات خاندان وحی 137
- آثار دنیوی و اُخروی احترام به والدین 138
- 1. موجب نزول رحمت آسمانی 138
- اشاره 138
- 2. سبب بهره مندی از سایه ی عرش الهی 139
- 3. یکی از اوصاف شیعیان 139
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 140
- اشاره 141
- تکریم یتیم از دیدگاه دین 142
- لفظ یتیم در لغت و در اصطلاح 143
- منزلت ایتام در قرآن کریم 144
- پیشینه ی تکریم ایتام در ادیان آسمانی 144
- جایگاه احترام و تکریم ایتام در شماری از روایات عترت طاهرین(ع) 145
- 1. حفظ و سرپرستی ایتام 147
- اشاره 147
- پیش گیری حکیمانه ی دین اسلام از عواقبی تلخ 147
- 2.کیفیت رفتارایتام 148
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 149
- اشاره 152
- مقدمه 153
- عظمت قرآن از کلام قرآن 155
- اهمیّت توجه به قرآن کریم در کلام معصومین(ع) 157
- نقش قرآن در زندگی انسان 161
- آثار اعجاز آمیز قرآن در روح و روان انسان 161
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 163
- اشاره 166
- جایگاه همسایه در اسلام 167
- آثار و عظمت تکریم همسایگان 168
- جایگاه همسایه در قرآن کریم 168
- اشاره 170
- حدود همسایگی 170
- اهمیّت همسایه در بعضی از روایات 170
- دعا نمودن در حق همسایگان 172
- اقسام همسایگان 174
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 178
- اشاره 179
- مقدمه 180
- عظمت حج وکعبه ی معظّمه در کلام وحی 182
- 1- عظمت حج 182
- 2- عظمت کعبه معظّمه و بیت الله الحرام 183
- 3- پیامبران الهی خادمان کعبه 184
- 4- حرمت کعبه ی معظّمه 185
- 5- اولین و مهم ترین مکان عبادت 186
- 6- کعبه ی معظّمه محور هدایت 186
- اشاره 187
- حج وعظمت کعبه در کلام عترت(ع) 187
- الف: مُهر کفر بر پیشانی تارک حج 187
- ب: حج از ارکان مهم اسلام 188
- ج: حج و توصیف کعبه در کلام امیرالمومنین(ع) 190
- الف: مغفرت و آمرزش گناهان 192
- آثار و برکات حج 192
- محل نزول برکات 194
- عظمت حج در ادعیه ی ماه مبارک رمضان 195
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 197
- اشاره 200
- اهمیّت نماز 201
- تاکید بر نماز در بعضی از آیات قرآن 202
- نماز در سیره و بعضی از کلمات معصومین(ع) 203
- نمازبرای تعظیم پروردگار 205
- اهمیت نماز اول وقت 207
- برخی از آثار نماز در کلام عترت(ع) 208
- اشاره 208
- مهم ترین آثار 208
- نماز عامل کبرزدایی 210
- آثار ترک و سبک شمردن نماز 211
- کفر تارک الصلاه 212
- محرومیت از شفاعت 213
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 214
- اشاره 217
- اهمیت زکات در اسلام 218
- واژه ی «زکات» در لغت و اصطلاح 219
- علت وجوب زکات در احکام اسلام 220
- جایگاه زکات در کلام وحی 222
- زکات در آیینه ی احادیث 223
- 1- فرو نشاندن غضب پروردگار 227
- آثار و برکات پرداخت زکات 227
- 2 - افزایش مال 228
- 3 - زیادی روزی 229
- نتیجه ی ترک زکات 230
- اشاره 236
- واژه ی «رمضان» در لغت 237
- واژه ی «برکت» و «مبارک» در لسان وحی 238
- معرفت مقام و عظمت ماه مبارک رمضان 240
- جایگاه و عظمت ماه صیام در کلام رسول الله (ص) 241
- حکمت وجوب روزه در قرآن کریم 243
- حکمت وجوب روزه از لسان کوثر قرآن فاطمه ی زهرا(س) 244
- الف: وجود مبارک پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) و اجر مجاهدین مخلص 245
- اشاره 245
- آثار مادی و معنوی صوم 245
- اشاره 251
- اهمیّت و جایگاه فقرا و مساکین در فرهنگ اسلامی 252
- اهمیّت کمک به نیازمندان در برخی از آیات قرآن کریم 253
- تفاوت میان فقیر و مسکین 253
- آثار انفاق در برخی از آیات الهیّه ی قرآن کریم 256
- کیفیت انفاق از نگاه قرآن 256
- آثار انفاق در برخی از احادیث 258
- هدف از انفاق به فقرا و مساکین در فرهنگ اسلام 261
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 263
- انفاق کنندگان نمونه 263
- اشاره 268
- اهمیّت جهاد از منظر دین مبین اسلام 269
- اهمیت جهاد در کلام عترت طاهرین(ع) 271
- اقسام جهاد 273
- اشاره 273
- الف: جهاد ابتدایی 273
- ب: جهاد دفاعی 274
- ج: جهاد با نفس 275
- جهاد اکبر 276
- فضیلت مجاهد از منظر قرآن و عترت(ع) 278
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 279
- اشاره 283
- مقدمه 284
- اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در قرآن مجید 286
- اشاره 286
- 1. آیات سوره ی انسان 287
- 2- آیه ی مبارکه تطهیر 290
- شان نزول 302
- اشاره 302
- 4- آیه ی مبارکه ی مودّت 302
- ذوی القربی 304
- الف: حدیث شریف ثقلین 306
- نگاهی به دو روایت 306
- ب: حدیث شریف سفینه 308
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 309
- اشاره 314
- بدعت در لغت و اصطلاح 316
- بدعت در برخی روایات 318
- ظهور بدعت در جامعه ی اسلامی 319
- بدعت و آثار سوء آن 321
- واژه ی صحابه در لغت و اصطلاح 322
- بدعت عامل پایمال شدن سنت ها 322
- جامعه در زمان پیامبر(ع) 324
- مقصود از صحابه در کلام پیامبر اکرم(ص) وامیرالمومنین(ع) 329
- اشاره 332
- مقدمه 333
- جایگاه و اهمیّت زنان در قرآن کریم 334
- اشاره 334
- 2 - آفرینش روح در بعضی از آیات 335
- ابعاد معنوی زن 338
- جایگاه زن در احادیث 340
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 342
- اشاره 344
- تکلّم از ویژگی های انسان 345
- الف: دستور الهی 349
- اشاره 349
- اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر 349
- ب: از ویژگی های رسول اکرم6 350
- جایگاه امر به معروف و نهی از منکر 352
- اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر در روایات 353
- اشاره 355
- مراتب امر به معروف و نهی از منکر 355
- مرتبه ی اول آغاز از خویشتن 356
- مرتبه ی سوم خویشاوندان 357
- مرتبه ی دوم خانواده 357
- مذمت ترک امر به معروف و نهی از منکر 358
- مرتبه ی چهارم عموم مردم 358
- 1- وظیفه ی همگانی 359
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 359
- اشاره 359
- اشاره 360
- رابطه ی میان ترک امر به معروف و نهی از منکر و تسلط اشرار 360
- 3 - سِرّ عدم استجابت دعا 360
- 2 - انذار حضرت در ترک آن 360
- اشاره 363
- مقدمه 364
- واژه شناسی 366
- اهمیّت تعاون در بعضی از آیات قرآن کریم 369
- نهی از تکبر و فخر فروشی 371
- تعاون یک ضرورت اجتماعی 372
- 2.حق واجب 374
- 1.حیات پرخیر 374
- تعاون و همکاری در روایات عترت طاهرین(ع) 374
- اشاره 374
- 3.آداب اجتماعی 375
- 4.امنیّت در آخرت 375
- 5.خیانت کار به خدا و رسول او 376
- آثار قهر و آشتی در آیینه ی روایات 377
- پیام های جاودان در برداشت از کلام مولای متقیان(ع) 378
- پایانی رستگارانه 380
1- سوره ی آل عمران، آیه ی 104.
2- سوره ی آل عمران آیه ی 110 و در سوره ی توبه آیه ی 71 فرمود: (وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقیمُونَ الصَّلاَهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکَاهَ وَ یُطیعُونَ اللهَ وَ رَسُولَهُ أُولَئِکَ سَیَرْحَمُهُمُ اللهُ إِنَّ اللهَ عَزیزٌ حَکیمٌ). مردان و زنان با ایمان، ولیّ (و یار و یاور) یک دیگرند، امر به معروف و نهی از منکر می کنند، نماز را برپا می دارند و زکات را می پردازند، و خدا و رسولش را اطاعت می کنند، به زودی خدا آنان را مورد رحمت خویش قرار می دهد، به راستی که خداوند توانا و حکیم است.
که) امر به معروف و نهی از منکر می کنید، و به خداوند ایمان دارید.
وظیفه ی اقشار جامعه، در امر به معروف و نهی از منکر، در واقع کار خیری است که مورد رضایت حضرت حق - جلّ جلاله - است، و آن دسته از کسانی که به چنین فریضه ای اهمیّت داده و آن را احیا می کنند، و ارزش های آن را حفظ می نمایند، از گروه مومنان و در زمره ی صالحان و رستگارانند.
پروردگار متعال - که رحمت واسعه اش تمام عالم را فرا گرفته است - نشانه ی رحمت او در این آیه نیز کاملا مشهود است.
این که امر به معروف را بر نهی از منکر مقدم داشت، یکی از اسرارش این است که همیشه رحمت حق بر غضب او غلبه دارد، و کسانی که اقدام به این امر مهم می نمایند، در واقع اول خود را از رحمت بی منتهای خالق متعال برخوردار می گردانند، و سپس در سایه ی آن رحمت، به دیگران نیز آن حلاوت را خواهند چشانید.
اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر در روایات
در باره ی اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر بحث گسترده ای از ابعاد و جهات مختلفه ای در روایات وارد شده است که در این جا تنها به ذکر چند روایت قناعت می شود:
حضرت امام محمّد باقر7 می فرماید:
إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ سَبِیلُ الْأَنْبِیاءِ، وَ مِنْهَاجُ الصُّلَحَاءِ، فَرِیضَهٌ عَظِیمَهٌ، بِهَا تُقَامُ الْفَرَائِضُ، وَ تَأْمَنُ الْمَذَاهِبُ، وَ تَحِلُّ الْمَکَاسِبُ، وَ