آیین بندگی در کلام علوی صفحه 41

1- اکنون به تعدادی چند از آن آثار اشاره می کنیم: سُلیم بن قیس هلالی در کتاب خود معروف به کتاب سلیم بن قیس یا اسرار آل محمد(ص) ج 2 ص 925 و 926، فتّال نیشابوری در روضه الواعظین ج 1 ص 136، طبرانی در معجم کبیر ج 1 ص 102، ابوجعفر طبری در حوادث سال چهلم تاریخ طبری ج 4 ص 113، ابن ابی الحدید معتزلی در شرح نهج البلاغه ج 6 ص 120، ابن کثیر در البدایه و النهایه ج 7 ص 363 و 136، هیثمی در مجمع الزوائد ج 9 ص 143

از ویژگی های منحصر به فرد شیخ صدوق(ره) این است که ایشان در نقل حدیث، بسیار دارای وسواس و دقّت نظر بود، و برای این که یک راوی از سلسه روات در سند حدیث کم شود، تا واسطه ها به حداقل برسند، مشقّت های طاقت فرسا را متحمل شده و سفرهای طولانی را طی می کرد، ایشان در کتاب «من لا یحضره الفقیه»(1) این وصیت حضرت(ع) را از سُلیم بن قیس هلالی روایت کرده است.

از جمله کسانی که این وصیت امیرالمومنین(ع) را نقل فرموده ثقه الاسلام مرحوم شیخ یعقوب کلینی; است، ایشان نیز یکی از علما و موثّق ترین راویان احادیث است، و از آثار بسیار گران سنگ ایشان، کتاب شریف «کافی» می باشد که آن نیز یکی از کتب اربعه ی شیعه است، و در میان علما و فقها جایگاه بسیار والایی را به خود اختصاص داده است.

مرحوم کلینی; بخش آغازین از این وصیت را - که توصیه ی شخصی و ودیعت نمودن کتاب و سلاح و ابلاغ سلام به امام محمد باقر7 است - در کتاب «کافی» ذکر نفرمود، ولی بخش دوم آن را که با «بسم الله الرحمن الرحیم» شروع و آخر آن با «لا اله الا الله» خاتمه می یابد همانند مرحوم صدوق(ع) به طور کامل بیان فرمودند (2)

مرحوم مجلسی(ع) نیز در کتاب شریف «بحار الانوار» این وصیت ارزشمند را به طور کامل روایت کرده است، و ما در این نوشتار ابتدا اصل این وصیت را نقل، و بعد به شرح مختصر آن می پردازیم.