آیین بندگی در کلام علوی صفحه 82

1- خصال شیخ صدوق ج 2 ص 523 حدیث 13، وسائل الشیعه ج 15 ص 289 حدیث 20541، بحار الانوار ج 70 ص 289 حدیث 21.

2- عدّه الداعی ص 303، اعلام الدین ص 199، بحار الانوار ج 70 ص 286 حدیث 8.

3- نهج البلاغه حکمت 402، بحار الانوار ج 70 ص 284.

4- کافی ج 2 ص 76 حدیث 7، وسائل الشیعه ج 15 ص 241 حدیث20384

نگاهی دوباره به وصیت مولای متقیان7 که کلام امیر، امیر کلام است.

امیرمومنان علی(ع) در وصیت به تقوا، از تعبیر زیبایی استفاده می کنند و می فرمایند:

بِتَقْوَی اللهِ رَبِّکُمْ؛

شما را وصیت می کنم به رعایت تقوای پروردگار شما.

یعنی آن کسی که باید از او بپرهیزید و پروا نمایید، او مربی و پروردگار شماست، این کلام دلربای ایشان، حاوی این نکته ی مهم نیز هست که مربی و تربیت کننده ی همگان، پروردگار متعال است، و اگر امر به تقوا می کند در مقام تربیت و شکوفایی صفات نیکو در نهاد انسان است.

لذا به همان اندازه که به آیات قرآن کریم، و سخنان رسول اکرم6 مراجعه شد سرّ سفارش مؤکّد امیرالمومنین7 به تقوا نیز روشن شد و آن این که تقوا، مستجمع جمیع عبادت های صالحه در مقام عبودیت حضرت حق است.

به همین خاطر، نه تنها در آخرین وصیت عمر مبارکش، بلکه در هر فرصت مناسبی که پیش می آمد، از آن فرصت استفاده می کرد، و به همراهان و اصحاب خود پند و اندرز می داد، و مهم ترین سفارشاتش در باره ی تقوا بود، از آغاز خطبه ی نماز جمعه گرفته که می فرمود:

«اُوصُیکُم وَ نَفْسی عِبادَ الله بِتَقْوَی اللهِ»(1) تا در بقیّه ی سخنرانی ها، و یا نوشتن نامه به کارگزاران و هم چنین در موارد دیگر.

سید رضی(ره) در کتاب قیّم و ارزشمند «نهج البلاغه» قصه ی بازگشت امیرالمومنین(ع) از جنگ صفین را نقل می کند می گوید: هنگامی که آن وجود