- تقدیم به: 1
- اشاره 11
- 1. عدالت محوری 13
- 3. مشارکت 14
- 4. حق محوری 14
- نظرات در مورد جامعه آرمانی 16
- اشاره 21
- آثار تقوا: 25
- اشاره 29
- گفتار اوّل: عدالت محوری 30
- اشاره 30
- اشاره 30
- 1. عدالت به معنای مساوات و تبعیض قائل نشدن میان مردم 31
- اشاره 31
- تعریف عدالت از دیدگاه امام علی(ع) 31
- 3. عدالت به معنای دادن حق افراد متناسب با شایستگی و تلاش 32
- گفتار دوّم: حق محوری 45
- اشاره 54
- گفتار سوّم: آزادی همراه با مسئولیت در برابر خدا 54
- اشاره 57
- انواع آزادی 57
- اشاره 63
- 3. حریص: 63
- 2. ترسو: 63
- 1. بخیل: 63
- 2. رعایت مصالح عمومی 68
- 1. رعایت مقررات شرعی 68
- اشاره 69
- گفتار چهارم: وحدت حول محور الهی 69
- عوامل و محورهای وحدت از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) 76
- 1. خدا و پیامبر(ص) 76
- 3. کتاب و قانون مدوّن الهی 78
- 4. امام و رهبر 78
- 5. انبوه های مردم 79
- 6. انسانیت 79
- 2. وحدت ادیان الهی (توحیدی) 80
- 1. وحدت بشریت 80
- 3. وحدت امت اسلامی 81
- اشاره 84
- گفتار پنجم: مشارکت فعال مردم 84
- 2. نظارت 87
- اشاره 93
- گفتار اوّل: محور قرار دادن قرآن کریم 93
- گفتار دوم: محور قرار دادن سنت پیامبر اکرم| 96
- گفتار سوّم: محور قرار دادن پیشوایان معصوم علیهم السلام برای هدایت و رهبری جامعه اسلامی در مسیر عمل به کتاب الهی و سیره پیامبر اسلام(ص) 98
- گفتار چهارم: پیروی از عقل 101
- اشاره 104
- برگزیدن مدیر شایسته و صاحب صلاحیت برای رسیدگی به تمام امور جامعه 105
- اشاره 105
- اشاره 105
- گفتار اوّل: عرصه سیاست و حاکمیت 105
- 1. مبارزه با تبعیض و بی عدالتی اقتصادی 111
- گفتار دوّم: عرصه اقتصادی 111
- اشاره 111
- 2. عمران و آبادانی 112
- 3. افزایش رفاه و درآمدهای مردم برای رفع نیازهای فردی و اجتماعی آنان 113
- اشاره 115
- 6. مساوات در تقسیم بیت المال 117
- اشاره 119
- 3. عدالت قضایی 119
- گفتار سوّم: عرصه حقوق عمومی 119
- 1. رعایت حقوق عمومی 119
- اشاره 119
- 2. تأمین اجتماعی 119
- ویژگی های قاضی از نظر امیر المؤمنین علی (ع) 120
- آداب قضاوت در کلام امیرالمؤمنین(ع) 122
- وظیفه دولت در برابر قاضی 123
- گفتار چهارم: عرصه فرهنگ و آموزش 125
- اشاره 125
- 1. تعلیم و تربیت و آشنایی مردم با معارف دینی 125
- 2. توجه به اوضاع زمان و تغییر و تحول نیازهای فرهنگی جامعه 128
- اشاره 130
- گفتار پنجم: عرصه خانوادگی 130
- 2. تربیت فرزندان 131
- گفتار ششم: امنیت اجتماعی 133
- اشاره 133
- ارتش و فرمانده نظامی 134
- الف) ویژگی های فرمانده 135
- ب) وظایف فرمانده 135
- ب - موانع جامعه آرمانی 136
- اشاره 139
- الف) منابع اصلی 139
- ب) منابع پژوهشی 143
- ج) منابع نشریاتی 144
4. نظارت بر بازار و تنظیم آن
یکی از وظایف مهم دولت این است که بازار را تحت کنترل خود قرار دهد تا گرانفروشی و احتکار در معاملات میان فروشنده و خریدار انجام نگردد و معاملات به آسانی صورت
گیرد.(1)
علاوه بر اینکه خود امام بازار را کنترل می کردند، زمامداران خود را نیز به این امر فرمان می دادند. به مالک اشتر می فرماید:
«از احتکار منع کن که رسول اللّه از آن منع می کرد و باید خرید و فروش به آسانی و بر موازین عدل صورت گیرد؛ به گونه ای که در بها، نه فروشنده زیان ببیند و نه بر خریدار اجحاف شود. پس از آن که احتکار را ممنوع کردی، اگر کسی باز هم دست به احتکار زد، کیفرش ده و عقوبتش کن تا سبب عبرت دیگران گردد ولی کار به اسراف نکشد».(2)
امام(ع) بر توزیع عادلانه درآمد و صرفه جویی در هزینه دولتی و کیفر محتکران تأکید فراوانی داشتند.
1- علی اکبر بابازاده، سیمای حکومت امام علی، چاپ اول، قم: مؤسسه انصاریان، 1378، صص 86 - 85.
2- محمد دشتی، پیشین، نامه 53، ص 583. - فامنع من الاحتکار فإن رسول الله | منع منه، ولیکن البیع بیعا سمحا، بموازین عدل وأسعار لا تجحف بالفریقین من البائع والمبتاع فمن قارف حکرهْ بعد نهیک إیاه فنکل به، وعاقب فی غیر إسراف. (محقق)