حاکمیت و حکمرانی در نهج البلاغه صفحه 63

«الْعَدْلُ قِوَامُ الرَّعِیَّهِ؛ (1)عدل، مایه قوام و نگه دارنده مردم است.»

«جَعَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ الْعَدْلَ قَوَاماً لِلْأَنَامِ وَتَنْزِیهاً مِنَ الْمَظَالِمِ وَالْآثَامِ وَتَسْنِیَهً لِلْإِسْلَامِ؛ (2)

خدای سبحان، عدالت را مایه برپایی انسان ها و وسیله پاکی از ستم کاری ها و گناهان و روشنی چراغ اسلام قرار داده است.»

در عباراتی نتایج و فوائد اجرای عدالت را این گونه بیان می کند:

1. استقلال و توان:

«مَنْ عَدَلَ تَمَکَّنَ»؛

2. نافذشدن حکم:

«مَنْ عَدَلَ نَفَذَ حُکْمُهُ»؛

3. ارزشمندی:

«مَنْ عَدَلَ عَظُمَ قَدْرُهُ»؛

4. بی نیازی از اطرافیان: «

مَنْ عَدَلَ فِی سُلْطَانِهِ اسْتَغْنَی عَنْ أَعْوَانِهِ»؛

5. مورد ستایش قرار گرفتن:

«مَنْ کَثُرَ عَدْلُهُ حُمِدَتْ أَیَّامُهُ»؛

6. اقتدار دولت و عزت دولت مردان:

«مَنْ عَدَلَ فِی سُلْطَانِهِ وَبَذَلَ إِحْسَانَهُ أَعْلَی اللَّهُ شَأْنَهُ وَأَعَزَّ أَعْوَانَهُ»؛

7. نگه داری و حفظ حکومت: «

مَنْ عَمِلَ بِالْعَدْلِ حَصَّنَ اللَّهُ مُلْکَهُ»؛

8. اصلاح جامعه: «

الرَّعِیَّهُ لَا یُصْلِحُهَا إِلَّا الْعَدْلُ» و «

بالْعدلِ تُصلح الرعیّه»؛

9. دوام محبت مردم به حکومت:

«العدلُ یَسْتَدِیمُ الْمَحَبَّهَ»؛

10. آبادانی کشور: «

مَا عُمِرَتِ الْبُلْدَانُ بِمِثْلِ الْعَدْلِ». (3)

امام علی(علیه السلام) با چنین برداشتی از عدالت حکومت کرد و در هیچ شرایطی از عدالت روی برنتافت و تنگناها و مخالفت ها، مصیبت ها و نامردمی ها نتوانست او

1- (1) . همان.
2- (2) . همان.
3- (3) . همان.