مناقب علوی در شعر فارسی صفحه 2

جدل و بحث در نظامیّۀ بغداد و برخورد با رجال علم و عمل می گوید:

کس را چه زور و زهره که وصف علی کند جبّار در مناقب او گفته:هل اتی

و مولوی بلخی با آن اندیشۀ عمیق و روح بلند دربارۀ علی(علیه السلام)می گوید:

در شجاعت شیر ربّا نیستی در مروّت خود که داند کیستی؟!

و ابو علی سینا،متفکّر و فیلسوف شرق،در مقام تشبیه می گوید:علی(علیه السلام)نسبت به اصحاب مانند«معقول»بود نسبت به«محسوس»و بسیاری شاعرانی که قصاید آنان در نعت علی(علیه السلام)درین دفتر آمده است؛اقرار به قصور فهم و ادراک خود در منقبت مولی الموحّدین علی(علیه السلام)می کنند،وقتی فیلسوفان و حکیمان بزرگ در شناخت ابعاد وجودی علی(علیه السلام)اظهار ناتوانی کنند؛سرانجام وقتی که عقاب،درین فضای ملکوتی،پر بریزد،از پشۀ لاغری چه خیزد؟!

کدام بعد از ابعاد وجود علی(علیه السلام)را می توان بررسی کرد؟شجاعت،عدالت، سخاوت،ایثار و گذشت،علم،آگاهی و معرفت،زهد و تقوا و...کدام یک؟

اصولاً شخصیّت علی(علیه السلام)شخصیّتی است چند بعدی و جامع صفات اضداد،چه نیکو سروده است«صفی الدین حلّی(م قرن هشتم هجری)»که گفته است:

جمعت فی صفاتک الاضداد و لهذا عزّت لک الأنداد

زاهد حاکم حلیم شجاع فاتک ناسک فقیر جواد

شیم ما جمعن فی بشر قطّ و لا حاز مثلهن العباد (1)...

علی فرمانروایی پرقدرت و صلابت و در عین حال بردبار،در میدان جنگ دلاوری کم نظیر،در محراب عبادت عابدی گریان؛امّا در میدان نبرد خندان،با دشمنان خشن و قاطع،در برابر یتیمان و بیوه زنان مهربان و رقیق القلب،سخاوتمندی بی مانند،در عین حال ژنده پوشی کارگر و کشاورز،حکیمی دانا و قاضیی دادگر و بی گذشت و دقیق النظر بود.

علی(علیه السلام)همان شخصیّت والایی است که فرق نازنینش شکافته و محاسن شریفش،در محراب عبادت،به جهت شدّت عدلش،به خون مقدسش رنگین شد.

براستی شناخت گوشه ای از این دریای ناپیدا کرانۀ فضیلت و تقوا و دانش و...

برای کسی امکان ندارد،مگر خدایی که خالق اوست و حضرت خاتم النبییّن(صلی الله علیه و آله) که معلّم و مربّی اوست و اولاد طاهرینش که پرورش یافتگان مکتب او هستند؛مقام